Ścieżka SMART – projekty realizowane w konsorcjach: 350 mln zł na dotacje unijne dla konsorcjów B+R w 2026 r.
Horyzont Europa to europejski program finansowania badań i innowacji, obejmujący projekty od etapu badań po rozwój i testowanie nowych rozwiązań. Jest skierowany do organizacji, które chcą rozwijać swoje kompetencje i technologie we współpracy międzynarodowej lub samodzielnie.
Program Horyzont Europa jest otwarty dla szerokiego grona organizacji i obejmuje projekty na różnych etapach rozwoju – od badań po działania przygotowujące rozwiązania do praktycznego zastosowania.
| Lp. | Podmioty uprawnione do udziału |
|---|---|
| 1 | Uczelnie wyższe i instytuty badawcze. |
| 2 | Przedsiębiorstwa – zarówno małe i średnie, jak i duże. |
| 3 | Organizacje publiczne i prywatne. |
| 4 | Fundacje, stowarzyszenia oraz inne podmioty realizujące działalność badawczą lub innowacyjną. |
| 5 | Wszystkie podmioty, których działania projektowe prowadzą do realizacji celu projektu. |
W praktyce oznacza to, że niemal każdy typ organizacji posiadającej pomysł na rozwój badań lub innowacji może wziąć udział w projekcie.
W zależności od celu i etapu rozwoju pomysłu realizowane są różne rodzaje projektów:
| Rodzaj projektu | Charakterystyka |
|---|---|
|
RIA Research and Innovation Actions |
Projekty badawcze ukierunkowane na tworzenie nowej wiedzy i opracowywanie nowych rozwiązań lub technologii. |
|
IA Innovation Actions |
Projekty nastawione na dalszy rozwój, testowanie i przygotowanie rozwiązań do wdrożenia lub zastosowań rynkowych. |
|
CSA Coordination and Support Actions |
Projekty obejmujące działania wspierające, takie jak budowanie sieci współpracy, wymiana wiedzy, przygotowanie strategii czy rozwój kompetencji. |
Program Horyzont Europa obejmuje szeroki zakres obszarów tematycznych, realizowanych w ramach klastrów tematycznych oraz dedykowanych instrumentów wspierających innowacje i rozwój przełomowych technologii.
Klastry tematyczne finansują projekty badawcze i innowacyjne odpowiadające na kluczowe wyzwania społeczne, technologiczne i gospodarcze Unii Europejskiej. Średni budżet projektu zawiera się w przedziale od 2 do 10 mln EUR, a czas realizacji pozostaje do decyzji samego konsorcjum.
| Klaster | Zakres wsparcia |
|---|---|
| Klaster 1: Zdrowie | Koncentruje się na poprawie zdrowia i jakości życia obywateli, rozwoju nowych terapii, technologii medycznych oraz systemów ochrony zdrowia. |
| Klaster 2: Kultura, kreatywność i społeczeństwo inkluzywne | Obejmuje badania nad zmianami społecznymi, kulturą, demokracją i wyzwaniami społecznymi w Europie. |
| Klaster 3: Bezpieczeństwo cywilne dla społeczeństwa | Ma na celu zwiększenie odporności społeczeństw na zagrożenia, w tym katastrofy, kryzysy i zagrożenia bezpieczeństwa. |
| Klaster 4: Cyfryzacja, przemysł i przestrzeń kosmiczna | Wspiera rozwój technologii cyfrowych, przemysłowych oraz rozwiązań opartych na technologiach kosmicznych. |
| Klaster 5: Klimat, energia i mobilność | Koncentruje się na transformacji energetycznej, ochronie klimatu oraz zrównoważonym transporcie i mobilności. |
| Klaster 6: Żywność, biogospodarka, zasoby naturalne, rolnictwo i środowisko | Obejmuje projekty związane ze zrównoważonym wykorzystaniem zasobów, rolnictwem, żywnością i ochroną środowiska. |
Widening participation and strengthening the European Research Area (Widening) to obszar ukierunkowany na wzmacnianie potencjału badawczego i innowacyjnego podmiotów z tzw. krajów wideningowych (w tym z Polski), czyli o niższym poziomie uczestnictwa w programach badawczych UE. Kluczowe konkursy – takie jak Twinning, ERA Chairs oraz Excellence Hubs – koncentrują się na budowaniu i wzmacnianiu doskonałości naukowej, zdolności innowacyjnych oraz długoterminowego rozwoju instytucjonalnego uczestników projektów.
| Kluczowe konkursy | Rodzaj projektu | Budżet | Czas realizacji |
|---|---|---|---|
| Twinning, ERA Chairs, Excellence Hubs | CSA | Od 1,2 mln EUR w przypadku Twinning | 3–4 lata |
EIC wspiera rozwój przełomowych innowacji o wysokim potencjale rynkowym na różnych etapach ich rozwoju.
| Instrument | Zakres wsparcia | Maksymalny budżet lub dofinansowanie |
|---|---|---|
| EIC Pathfinder | Instrument skierowany do projektów na bardzo wczesnym etapie, których celem jest rozwój przełomowych technologii wysokiego ryzyka. Wspiera badania prowadzące do powstania zupełnie nowych rozwiązań, często bez bezpośredniego zastosowania rynkowego na starcie. | 4 mln EUR |
| EIC Transition | Pomaga przekształcić wyniki badań w konkretne koncepcje technologiczne i biznesowe. Jest skierowany do projektów, które chcą przejść z etapu badań do pierwszych zastosowań praktycznych. | 2,5 mln EUR |
| EIC Accelerator | Wspiera startupy i MŚP w rozwoju i wdrażaniu innowacyjnych produktów, usług lub technologii. Obejmuje zarówno finansowanie rozwoju technologii, jak i wsparcie w skalowaniu działalności. | 12,5 mln EUR |
| EIC Advanced Innovation Challenges | Wspiera innowacje wysokiego ryzyka typu deep tech o potencjale przełomowym, zwłaszcza w obszarach, w których istnieje silna baza badawcza, lecz brakuje skutecznego przejścia do zastosowań rynkowych. Instrument testuje podejście oparte na etapowym wsparciu oraz wczesnym zaangażowaniu odbiorców rozwiązań, aby przyspieszyć drogę innowacji na rynek i zwiększyć ich realne wykorzystanie. |
Etap 1: do 300 tys. EUR Etap 2: do 2,5 mln EUR |
Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) wspiera innowacje poprzez tematyczne wspólnoty wiedzy i innowacji (Knowledge and Innovation Communities – KIC), które łączą biznes, naukę i edukację wokół najważniejszych wyzwań społecznych i gospodarczych Europy (m.in. KIC Climate, KIC Digitalisation i KIC Raw Materials). W ramach tych wspólnot realizowane są działania obejmujące cały łańcuch innowacji – od badań i rozwoju technologii, przez edukację i rozwój kompetencji, po wsparcie przedsiębiorczości, tworzenie startupów oraz wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań na rynek.
Poziom dofinansowania w programie Horyzont Europa zależy od rodzaju projektu oraz charakteru podmiotu uczestniczącego w projekcie. W przypadku projektów badawczych i wspierających finansowanie może pokrywać całość kosztów, natomiast w projektach bliższych wdrożeniu poziom wsparcia dla części podmiotów jest niższy.
| Rodzaj projektu | Poziom dofinansowania | Uprawnione podmioty |
|---|---|---|
|
RIA Research and Innovation Actions |
100% kosztów kwalifikowanych | Wszyscy uczestnicy projektu, niezależnie od tego, czy są to podmioty publiczne, prywatne czy działające w formule for profit. |
|
IA Innovation Actions |
100% dla podmiotów non-profit 70% dla podmiotów for profit |
Podmioty non-profit oraz for profit, z uwzględnieniem właściwego poziomu dofinansowania. |
|
CSA Coordination and Support Actions |
100% kosztów kwalifikowanych | Wszyscy uczestnicy projektu. |
| Sposób rozliczania | Opis |
|---|---|
| Lump sum (ryczałt) | Projekt finansowany jest w formie z góry ustalonej kwoty przypisanej do realizacji określonych zadań, bez rozliczania faktycznie poniesionych kosztów. |
| Cost-based (koszty rzeczywiste) | Finansowanie oparte jest na rzeczywiście poniesionych i udokumentowanych kosztach kwalifikowanych projektu. |
W programie Horyzont Europa nie istnieje zamknięty katalog kosztów kwalifikowanych. Oznacza to, że koszt może zostać uznany za kwalifikowany, jeżeli jest niezbędny do realizacji projektu, racjonalny oraz zgodny z zasadami programu i wewnętrznymi przepisami danej organizacji.
| Lp. | Najczęściej występujące kategorie kosztów |
|---|---|
| 1 | Koszty personelu. |
| 2 | Podwykonawstwo. |
| 3 | Aparatura – zazwyczaj amortyzacja. |
| 4 | Podróże oraz spotkania projektowe. |
| 5 | Inne koszty bezpośrednie, takie jak materiały, usługi specjalistyczne czy działania związane z upowszechnianiem rezultatów projektu. |
Każdorazowo kwalifikowalność kosztów oceniana jest w odniesieniu do celów i zakresu działań projektowych.
W projektach Horyzont Europa typu RIA i IA projekt musi być realizowany przez konsorcjum składające się z co najmniej trzech niezależnych podmiotów z trzech różnych państw członkowskich UE lub państw stowarzyszonych z programem Horyzont Europa.
| Element | Wymaganie lub rekomendacja |
|---|---|
| Minimalny skład konsorcjum | Minimum trzy podmioty z trzech różnych państw członkowskich UE lub państw stowarzyszonych z programem Horyzont Europa. |
| Zróżnicowanie partnerów | Konsorcja projektów uzyskujących dofinansowanie są zwykle zróżnicowane i łączą podmioty o różnych profilach, takie jak instytucje naukowe, uczelnie oraz przedsiębiorstwa. |
| Umowa konsorcjum | Na etapie składania wniosku projektowego nie jest wymagane posiadanie podpisanej umowy konsorcjum. |
| Znaczenie składu zespołu | Skład zespołu projektowego ma istotny wpływ na ocenę wniosku, dlatego jego świadome i przemyślane zbudowanie jest jednym z kluczowych elementów przygotowania projektu. |
Połączenie różnych profili partnerów pozwala zestawić kompetencje badawcze z potencjałem wdrożeniowym.
| Zakres wsparcia | Jak pomagamy? |
|---|---|
| Ocena pomysłu i dobór właściwego konkursu | Sprawdzimy, czy Twój pomysł ma potencjał w programie Horyzont Europa, i pomożemy wybrać odpowiedni konkurs. |
| Zbudowanie lub uzupełnienie konsorcjum projektowego | Wesprzemy w doborze odpowiednich partnerów naukowych i biznesowych oraz w określeniu ról w projekcie. |
| Przygotowanie wniosku projektowego | Zapewniamy wsparcie strukturalne i redakcyjne na każdym etapie przygotowania wniosku. Pomagamy przełożyć pomysł na język oczekiwań Komisji Europejskiej i wymagań konkursu. |
| Wsparcie w procesie składania wniosku | Przeprowadzimy przez formalne aspekty aplikowania i pomożemy uniknąć typowych błędów. |
| Analiza wyników oceny i dalsze kroki | Wyjaśnimy komentarze ekspertów i doradzimy, jak przygotować się do ponownego złożenia wniosku lub wybrać alternatywne programy. |
| Źródło | Opis i adres |
|---|---|
| EU Funding & Tenders Portal |
Oficjalny portal Komisji Europejskiej zawierający ogłoszenia konkursowe oraz informacje na temat zasad uczestnictwa m.in. w programie Horyzont Europa. https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/home |
| CORDIS |
Oficjalne źródło informacji Komisji Europejskiej na temat unijnych badań, programów ramowych (Horyzont Europa, H2020 i starszych), projektów, wyników i publikacji. https://cordis.europa.eu/pl |
| Europejska Rada ds. Innowacji | https://eic.ec.europa.eu/index_en |
| Europejski Instytut Innowacji i Technologii | https://www.eit.europa.eu |
| Program | Charakterystyka | Więcej informacji |
|---|---|---|
| Program LIFE | Instrument UE finansujący projekty związane z ochroną środowiska, klimatem oraz transformacją w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i zasobooszczędnej. Wspiera przede wszystkim działania wdrożeniowe, pilotażowe i demonstracyjne, które przyczyniają się do realizacji polityk UE w obszarze klimatu, energii, środowiska i bioróżnorodności. Program jest skierowany zarówno do podmiotów publicznych, jak i prywatnych, w tym przedsiębiorstw, i często stanowi dobrą alternatywę dla projektów o wyraźnym charakterze środowiskowym. LIFE koncentruje się na praktycznym zastosowaniu rozwiązań, a nie na badaniach podstawowych. | Oficjalna strona programu LIFE |
| Innovation Fund | Wspiera rozwój i wdrażanie innowacyjnych technologii niskoemisyjnych na dużą skalę. Skierowany jest przede wszystkim do przedsiębiorstw realizujących projekty w obszarach takich jak dekarbonizacja przemysłu, odnawialne źródła energii, magazynowanie energii, wodór czy technologie wychwytywania i składowania CO₂. Program koncentruje się na projektach bliskich wdrożeniu, wymagających wysokich nakładów inwestycyjnych i mających potencjał znaczącego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Jest szczególnie atrakcyjny dla firm planujących duże instalacje demonstracyjne lub pierwsze wdrożenia przemysłowe. | Oficjalna strona Innovation Fund |
| EUREKA | Międzynarodowa inicjatywa wspierająca współpracę badawczo-rozwojową przedsiębiorstw i instytucji badawczych, ukierunkowaną na szybkie wdrażanie innowacji na rynek. Program koncentruje się na projektach bliskich komercjalizacji, realizowanych w konsorcjach międzynarodowych, często z dominującą rolą przedsiębiorstw. Finansowanie projektów odbywa się na poziomie krajowym – podmiotem odpowiedzialnym jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju – zgodnie z zasadami poszczególnych państw, co pozwala na większą swobodę w kształtowaniu projektów. | Oficjalna strona EUREKA |
Aktualności 
Ścieżka SMART – projekty realizowane w konsorcjach: 350 mln zł na dotacje unijne dla konsorcjów B+R w 2026 r.
ABGi Poland Newsletter Dual-Use
